Ůorsteinn Vilhjßlmsson

Mˇttekin: desember 2009 - Vef˙tgßfa: 27. janúar 2010

┴grip

Segja mß a­ a­dragandi skammtafrŠ­innar hafi byrja­ Ý upphafi 19. aldar ■egar atˇmhugtak nřaldar fˇr a­ mˇtast og er frˇ­leg saga ■ess rakin Ý greininni. Kringum aldamˇtin 1900 hˇfst svo ■a­ sem kalla mß fyrra skei­i­ Ý ■rˇun skammtafrŠ­innar. Ůß komust menn a­ ■vÝ a­ atˇmi­ er ekki einsleit k˙la heldur er ■a­ samsett ß ßkve­inn hßtt ˙r kjarna og rafeindum. Um svipa­ leyti kom Ý ljˇs a­ tiltekin atri­i Ý svarthlutargeislun og ljˇsr÷fun ver­a ekki skilin nema me­ ■vÝ a­ gera rß­ fyrir einhverskonar sk÷mmtun og agnare­li rafsegulgeislunar. AtˇmlÝkan Bohrs frß 1913 tengdi saman marga ■rŠ­i ■essarar ■rˇunar. -- Eftir ■a­ hˇfst sÝ­ara ■rˇunarskei­i­ og r˙mum ßratug sÝ­ar var­ skammtafrŠ­in fullor­in Ý h÷ndum manna eins og Heisenbergs og Schr÷dingers. Ůeir settu ■essa mikilvŠgu grein e­lisfrŠ­innar fram Ý ■eirri mynd sem vi­ ■ekkjum hana n˙ ß d÷gum. Me­ framl÷gum ■eirra ver­ur til ■jßlt, fj÷lhŠft og fullgilt tŠki e­a kenning sem reynst hefur ˇtr˙lega ÷flugt. -- Ůrˇunin sÝ­an er einskonar eftirmßli. ١ a­ skammtafrŠ­in rß­i ekki vi­ verkefni sem var­a afstŠ­iskenningu Einsteins hefur h˙n or­i­ afar mikilvŠg Ý řmiss konar hßtŠni Ý samfÚl÷gum n˙tÝmans. -- Ůessi saga er rakin Ý grˇfum drßttum Ý greininni og rŠdd me­ hli­sjˇn af vÝsindas÷gu og vÝsindaheimspeki.

pdf sŠkja grein (pdf) [raust.is/2009/1/08/]